Een paardenmelkerij

Onze razende reporter Jaap Bol bracht een bezoek aan een paardenmelkerij. En natuurlijk mocht hij ook een beetje paardenmelk proeven. Benieuwd of hij het lekker vond? Lees zijn verslag.

Een verslag van het bezoek van Jaap Bol aan de rigaranche van Nieuwveen.

Een paardenmelkerij
Op de Rigaranche in Nieuwveen worden de paarden drie keer per dag gemolken. Via de cadeauwinkel kom je in de koffiekamer, waar ook thee wordt geschonken. Bij de entreeprijs (€8,50 p.p.) is de koffie met appelpunt inbegrepen. Twee keer koffie nemen is daar ook geen probleem. Als de koffie bijna genuttigd is, komt Alexandra ons uitleggen wat er zoal te zien is in de stal en gaat zij wat over het ras e.d. vertellen.
 
De HAFLINGER
Dit kleine en stevig gebouwde paard dat uit enkele rassen is gefokt, is ontstaan in Zuid Tirol (Oostenrijk). De Oostenrijkse afstamming is vooral terug te vinden in het kleine hoofd met zijn levendige ogen, blonde manen en kleine oren. Het is een zeer geschikt familiepaard, maar ook als trek- en tuigpaard is hij tot vele dingen in staat en inzetbaar. Maar hier in ons land wordt dit ras gehouden en gefokt voor de melkproductie (het meeste van alle paarden rassen). De Haflinger is in zeer vele klimaten en temperaturen inzetbaar en kan in de winter zonder dek rustig verder leven,  omdat het paard een stevige vacht ontwikkelt die ook vettig aanvoelt en zichzelf zo beschermt tegen de kou en nattigheid.
 
Paardenmelk
Fascinerend is de melk waarvan de meesten van ons niet eens het bestaan van afweten. De laatste 20 jaar is het wat bekender geworden, maar nog niet bij het grote publiek. In de geschiedenis gaan we toch terug tot 425 voor Christus, toen in het oude Griekenland een historicus HERODAT melding maakte van paardenmelk. Ook CLEOPATRA (69 - 30 v Chr.) gebruikte paardenmelk, maar voor een heel ander doel. Namelijk om in te baden met de heilzame werking hiervan.  De TARTAREN (het volk, niet het vlees) maakten rond 1253 vele extreme veldexpedities en gebruikten de melk van de merries die ze bij zich hadden om de zelfde kracht, vitaliteit, durf en gezondheid te krijgen als dat het paard bezit.
 
Kuuroorden
Begin van de 19e eeuw werd er in Rusland (en momenteel nog steeds in Duitsland) veel gebruik gemaakt van paardenmelk vanwege de genezende werking bij long- en darmproblemen en zeer zeker ook bij bloedarmoede. Na de Russische revolutie is dit alles verloren gegaan aldaar.  De melk is rijk aan vitaminen (A, B, B2, B6, B12, C, en E), mineralen en sporenelementen. Het eiwit bestaat voor ongeveer de helft uit albumine/globuline en mede daardoor is de melk licht verteerbaar.
 
Samenstelling en waar het allemaal goed voor is
                     moedermelk   merrie   koe   schaap  geit   kameel
Eiwit             1,5                     2,1          3,5    5,2          3,8     3,6
Vet                4,0                     1,3          3,4    6,2          4,1     2,5
Melksuiker  6,9                     6,3          4,6    4,2          4,4     5,0
Reststoffen 0,3                     0,4          0,8    0,9         1,9      0,7

De melk is, als het vers is, vier dagen houdbaar. Door het lage vetgehalte is er geen kaas van te maken. Ook mag je het niet koken. Deze melk is goed voor een heleboel dingen, zoals problemen met de stofwisseling, een onregelmatige stoelgang, darmrommelingen, een opgezette buik,  gasvorming, bij een onreine huid, huiduitslag en ook bij een koemelk- pollen- en zonneallergie. Maar de melk helpt ook voor een sneller herstel na een operatie (vermoeidheid- en stressklachten) Daarnaast zorgt de melk voor een toename van energie voor sporters.
 
Naar de stal
Bij binnenkomst in de paardenstal ruik je de aparte lucht van mest en urine. Men begon daar een 20 jaar geleden met één hengst en negen merries; nu lopen er enkele hengsten en een 40 merries rond. De merries worden 3x daags gemolken (om 11.00, 13.00 en 15.00 uur) en geven dan gemiddeld per paard 5 liter per dag. De overige melk is voor het veulen (die lopen apart en er zijn er ongeveer 25 van) Als de veulens ongeveer één jaar oud zijn, worden ze te koop aangeboden. Het paard heeft twee spenen die vrij verdekt in de lies zitten. De paarden staan onrustig te wachten tot ze aan de beurt zijn. Met ongeveer één minuut zijn ze weer klaar. Tijdens het melken hangt er voor hen een emmer met brokken (?), waarvan zij dan even kunnen snoepen.

De draagtijd van een veulen is 11 maanden. Drie maanden voor de bevalling stopt de melkafgifte. De melk die na de bevalling weer vrijkomt is de eerste zes weken na de geboorte alleen voor het veulen. Na die tijd gaat het veulen voorzichtig wat hooi eten en komt het machine melken weer op gang. Twee merries zijn nu drachtig en staan apart in de stal.
 
In de winkel
Na het kijken in de stal word je in de shop ontvangen om een beetje paardenmelk om te proeven. Dat smaakt wat zoetig en komt iets waterig over. Daarna word je glaasje gevuld met wat karamellikeur gemaakt van….. u raadt het al.  De melk is via de e-mail of telefonisch te bestellen. Vers of uit de diepvries en als poeder. Bij een kuur moet (?) men een kwart liter per dag gebruiken op een vast tijdstip. Als poeder is de melk ongeveer 6 weken houdbaar, maar één zak voor vier weken kost €42,50.  Ook in zalfjes (tegen eczeem), shampoos en zeepjes gebruikt men de melk als basis. Zelfs in bonbons wordt gebruik gemaakt van de melk in een bepaalde vulling.

Het was weer zeer leerzaam en genoteerd door uw razende reporter,
Jaap Bol
 

• Misbruik melden