Woorden van vroeger

Woorden van vroeger

'Armetierig', 'draperen', 'incluis' en 'jeremiëren'. Het zijn voorbeelden van woorden die u vroeger wellicht regelmatig hoorde, maar die vandaag de dag bijna niet meer worden gebruikt. Het Neerlandsch Genootschap ter bevordering van het Belegen Woord startte vier jaar geleden een site rondom deze vergeten woorden: www.belegenwoorden.nl Goedenwel sprak Victor Frederik, de oprichter van de site.

Het idee om een site rondom vergeten woorden te creëren begon bij het woord 'fnuikend'. "Dit woord kwam bij me op en ik schreef het op een blaadje. Het is zo’n woord dat je vaag bekend voorkomt, maar waarvan je de precieze betekenis niet meer kent. Op de site noem ik deze woorden 'belegen woorden'. Na 'fnuikend' had ik de smaak te pakken en ging ik steeds meer van dit soort belegen woorden opschrijven. Ik heb ze in Excel-bestand gezet en vervolgens alfabetisch gerangschikt. Uiteindelijk is rondom deze woordenlijst www.belegenwoorden.nl ontstaan," vertelt Victor Frederik. Hij vervolgt: "Het doel van de site is niet om onvrede te uiten over het hedendaagse taalgebruik of om het verlangen aan te wakkeren naar die goede oude tijd, maar om plezier te creëeren in het herontdekken van verstofte woorden die tegenwoordig niet vaak meer worden gebruikt."

Lijst
Op de site vinden we een behoorlijke lange lijst met belegen woorden. Bezoekers kunnen woorden aan deze lijst toe laten voegen door een e-mail naar Victor Frederik te sturen. Volgens hem wordt volop gedaan. "Ik krijg dagelijks wel dertig tot veertig e-mails van mensen binnen met nieuwe belegen woorden. Dat is best veel," aldus Victor Frederik.

De lijst met belegen woorden is opgedeeld in verschillende categorieën. Zo hebben we de aanspreekvormen, de vloekwoorden, de gezegden en uitdrukkingen, de uitroepen, de tussengooisels, de werkwoorden en een groep 'overigen'. Goedenwel zet een aantal belegen woorden uit deze verschillende categorieën voor u op een rijtje. Herkent u ze nog?

Aanspreekvormen:
Bolleboos
Hittepetit
Kornuiten

Vloeken:
Sakkerloot 
Nondepiekes
Potverdepillepap

Gezegden en uitdrukkingen:
Naar de barrebiesjes gaan
Om den drommel niet
De bokkenpruik op hebben

Uitroepen
Medunkt
Jottum
Grutjes

Tussengooisels
Flamboyant
Aanminnelijk
Deswege

Werkwoorden
Bakkeleien 
Soebatten
Kuieren 

Bron: www.belegenwoorden.nl

Adoptie
Leuk feitje: uit de lijst met belegen woorden kunt u ook woorden adopteren om ze zodoende uit de vergetelheid te ontrukken. De redactie van Goedenwel voegde meteen de daad bij het woord en adopteerde 'weldadig'. Het zal u vast niet verbazen dat dit woord tegenwoordig regelmatig over de redactie galmt.

Succes
De site is volgens Victor Frederik een groot succes. "Het leuke is dat de site door jong en oud wordt bezocht. Zo vinden jongeren het bijvoorbeeld erg leuk om ouderwetse scheldwoorden te bekijken, zoals het woord 'Gladjanus'. Daarnaast krijg ik ook veel reacties van Vlamingen. Het blijkt dat sommige woorden die wij bijna niet meer gebruiken in België heel normaal zijn. Ik nodig de Vlamingen dan ook van harte uit om hun eigen Genootschap te starten."

Welke woorden van vroeger kent u nog? Laat uw reactie onder dit artikel achter.

Van onze redactie,
Moniek Timmers

Nieuwe reactie inzenden

Login of registreer om commentaar te plaatsen

Reacties

krotenkoker..een onbenullig iemand

bloempot op je hoofd gehad...hoog op geschoren haar

haringkop...iemand uit vlaardingen

ijs konijn...een waaghals

achter de garaniums....niets te doen hebben

opdondertje....een klein persoon

jan fantast.....iets verzinnen

spijkers op laag water zoeken......overal wat op aan te merken hebben

met een botten bijl hakken.....roekeloos omgaan

Ik heb een poosje mijn best gedaan om vergeten woorden op te halen. Hierbij mijn bijdrage. Ik realiseer me dat een deel afkomstig is uit dialecten. Maar toch.

Woorden:

Pompbak = gootsteen - Sou/Spie = cent - Schotelvod = vaatdoek - Scholk = schort - Boezeroen = werkkleding - Gaberdientje = regenjas - Onderlijf = hemd/singlet - Koddebeier/Champetter/Smeris =  Politieagent - Pikketanissie = borrel/jenevertje - Joekel = hond - Tjeempie = Jesus of jeetje - Pijppie = flesje bier - Durske = meisje - Vreugdewipper = flesopener.

Spreekwoorden.

Vertel mijn geen Haarlemmerdijkkies = Geen smoesjes vertellen.

Alles is naar de fiezelevaantjes = Alles is verloren

Iemand van de kouwe grond = Een armoelijder.

Iemand van de kouwe kant = Een aangetrouwd familielid.

Onder zeil gaan = Gaan slapen.

Een kop als een pioen hebben = Een rood hoofd krijgen.

Een eind hout pakken = een stoel nemen/plaats nemen.

 

Ik beloof jullie dat er meer komt