Trouwen op latere leeftijd: AOW, pensioen en erfenis

In Nederland kiezen mensen die op latere leeftijd een relatie aangaan niet snel voor het huwelijk. De overgrote meerderheid van 55-plussers ziet meer voordelen in samenwonen of een LAT-relatie, een relatie op afstand. Minder dan eenderde van de mensen uit deze leeftijdsgroep die een nieuwe relatie aangaan wil trouwen. Aan de keuze van de relatievorm kunnen natuurlijk heel verschillende redenen ten grondslag liggen. Bij trouwen kan de financiële situatie een rol spelen.

Pensioenvoorziening
Voor iemand die niet zo'n goed pensioen heeft, kan het aantrekkelijk zijn om te trouwen met iemand die wel een goed pensioen heeft. Maar het is ook zo dat de AOW-uitkering flink kan verslechteren door te trouwen; alleenstaande AOW'ers krijgen een hogere uitkering dan samenwonende AOW'ers. Wie trouwt moet dus eerst goed kijken naar de pensioenvoorziening van zichzelf en de partner. Daarbij is het van belang te weten dat de AOW voor gehuwden lager is dan de AOW voor alleenstaanden. Bovendien verandert er per 2015 iets aan de AOW: de partnertoeslag verdwijnt dan.

Partnertoeslag
Iedereen krijgt AOW. De partner die als eerste 65 wordt, ontvangt niet alleen de AOW-uitkering voor zichzelf, maar ook voor de partner als die nog geen 65 is en geen of weinig inkomen heeft. Dat wordt de partnertoeslag genoemd. De maximale toeslag is bijna 700 euro per maand. Het kan dus om een behoorlijk bedrag gaan. De partnertoeslag verdwijnt echter in 2015. Stel dat u na 2015 recht heeft op AOW, en uw partner is een jaar jonger dan u, dan heeft u geen recht op partnertoeslag. Pas als de partner zelf 65 is, krijgt deze AOW. Is het leeftijdsverschil bijvoorbeeld 10 jaar, dan is er dus tien jaar lang geen AOW-toeslag voor de partner. Als de partner zelf geen of weinig inkomen heeft, kan dat een probleem zijn. Daarom is het raadzaam om op tijd na te gaan hoe deze inkomensval kan worden opgelost.

AOW gehuwden:
Stel, u heeft als alleenstaande een leuke partner gevonden en u gaat trouwen. U bent beiden ouder dan 65 en ontvangt beiden AOW. De AOW-uitkering voor alleenstaanden bedraagt (in 2010) 1.057 euro. Gaat u trouwen of samenwonen, dan zakt het bedrag naar 735 euro. Samen loopt u dan dus ruim 640 euro per maand mis. Door samen in één huis te gaan wonen kunt u waarschijnlijk wel weer besparen op woonlasten.

Pensioen
Trouwen (of samenwonen volgens geregistreerd partnerschap) heeft ook gevolgen voor het pensioen. Stel dat u een partner heeft met wie u niet getrouwd bent en die niet als partner geregistreerd staat. De partner krijgt dan geen partnerpensioen als u komt te overlijden. Heeft u uw pensioenregeling ooit als alleenstaande vastgesteld en kreeg u later een partner, dan is het goed om het pensioen te herzien. Uw partner kan dan aanspraak maken op partnerpensioen als u er niet meer bent. Trouwt u echter na uw pensionering, dan krijgt de partner na uw overlijden geen partnerpensioen. Het kan ook zijn dat het partnerpensioen wordt gekort als er sprake is van een groot leeftijdsverschil tussen u en uw partner.
Als u eerder getrouwd bent geweest en daarna bent gescheiden, dan krijgt uw nieuwe partner niet het hele partnerpensioen. De eerste partner heeft recht op een deel van het partnerpensioen.

De erfenis
Trouwen op latere leeftijd heeft ook gevolgen voor de erfenis. Stel, u trouwt (in gemeenschap van goederen) met een nieuwe partner. Bij overlijden gaat het vermogen naar de nieuwe echtgenoot, niet naar de kinderen uit het eerste gezin. Dat zijn de regels van de zogeheten wettelijke verdeling. De kinderen krijgen hun erfdeel pas als de stiefouder overlijdt. Als de kinderen daar niet op willen wachten, kunnen ze hun wettelijke vordering op de erfenis opeisen. U hoeft echter uw geld en goederen dan niet al aan de kinderen te schenken, want u behoudt er namelijk tot uw dood nog wel het vruchtgebruik van. U heeft bijvoorbeeld uw huis dan niet meer in bezit, maar mag er nog wel in wonen. Vruchtgebruik van geld wil zeggen dat u het niet mag uitgeven, maar wel de rente ervan mag besteden. Als u de erfenis op een andere manier wil verdelen, dan kunt u, binnen de grenzen van de wet, de verdeling aanpassen door een testament te laten opmaken.

Als u niet trouwt maar met uw nieuwe partner gaat samenwonen, dan is deze partner geen erfgenaam, ook niet als er een samenlevingscontract is. Met een testament kunt u er voor zorgen dat uw nieuwe partner toch recht heeft op uw erfenis.

Van onze redactie,
Jan Willem Wensink