Fooi geven

Een fooi is een extra geldbedrag waarmee de waardering van een dienst wordt uitgedrukt. Een fooi geven is sterk cultuurgebonden en dat maakt het lastig om te weten wat gebruikelijk is. Wat zijn de regels rond het geven van fooien?

In landen waar de CAO’s goed geregeld zijn, zoals in Nederland, is het niet echt nodig om een fooi te geven. De bediening is immers al inbegrepen in de rekening. Een fooi in de Nederlandse horeca geldt als een blijk van waardering voor de geleverde dienst. Geeft u geen fooi, dan zegt u daarmee voor de goede verstaander dat u een betere service had verwacht.

Fooi
In het buitenland kunnen de gebruiken rond het geven van fooien behoorlijk afwijken van die in Nederland. In de VS maken fooien van klanten vaak deel uit van het salaris van het bedienend personeel. Maar in de meeste Aziatische landen zijn fooien ongebruikelijk en in Japan wordt een fooi juist als een belediging gezien. Bij twijfel over wat gebruikelijk is, kunt u zich op de hoogte stellen bij het nationale verkeersbureau van het land dat u bezoekt.

Fooi in Nederland
De meeste Nederlanders geven een fooi in hotel of restaurant, maar vaak gaat het om een bescheiden afronding van het bedrag naar boven. Die spaarzaamheid heeft volgens enkele onderzoeken te maken met de invoering van de euro in 2002 en de sindsdien gestegen horecaprijzen. Na het verdwijnen van de euro zou de Nederlandse fooi meer dan gehalveerd zijn. In de horeca wordt aangegeven dat klanten bovendien kritischer zijn geworden.

Het geven van een fooi is niet verplicht, maar wordt uiteraard wel gewaardeerd. Volgens de geldende Nederlandse etiquette is een percentage van 5 tot 10% in hotels en restaurants normaal. Als u in een restaurant naar tevredenheid hebt gegeten en een rekening krijgt van 70 euro, dan is een fooi van 5 euro een goed bedrag. Het geld gaat meestal in een personeelspot, zodat ook de kok en ander personeel er profijt van hebben. Wilt u in een hotel een fooi geven, dan is 5% van de overnachtingssom gebruikelijk. Wordt uw koffer naar uw hotelkamer gebracht, dan kunt u vijftig cent of een euro geven.

België, Duitsland, Spanje
In België, Duitsland en Spanje gelden in het algemeen dezelfde regels als in Nederland. Een fooi van 5 tot 10% in horecagelegenheden is gebruikelijk.

Scandinavië
In de Scandinavische landen wordt niet zo snel een fooi gegeven. Met name in Noorwegen en Denemarken geldt een fooi van 5 tot 10% als een nadrukkelijk compliment voor de geleverde service.

Frankrijk, Italië, Zwitserland
In Frankrijk is de bediening van 15% tegenwoordig bijna overal inbegrepen. Op de bon staat dan ‘service compris’. Maar een kleine fooi van 5 tot 10% wordt wel gewaardeerd. In Parijs en aan de zuidelijke kust willen kelners nog wel eens ongevraagd het wisselgeld achterhouden als u geen fooi geeft.

In Zwitserland en Italië is het bedieningsgeld altijd inbegrepen. In Italiaanse restaurants wordt al een extra bedrag gerekend voor het bestek, wat feitelijk het bedieningsgeld voor het personeel is. Maar een kleine fooi wordt natuurlijk wel gewaardeerd.

Groot-Brittannië
In Groot-Brittannië is het tipgeld meestal wel verrekend (‘service included’), maar als wordt aangegeven dat dat niet zo is, dan is een fooi van minstens tien procent gebruikelijk.

Canada, VS, Antillen
In Canada en de Verenigde Staten en ook op de Antillen ontkomt u niet aan het geven van een ‘tip’. Een extra bedrag van 15% bovenop de rekening is heel gebruikelijk. Maar let wel op de bon, want die kan aangeven dat de ‘tip included’ is. Een fooi geven mag natuurlijk wel maar hoeft dan niet. In deze landen is het bovendien handig om wat losse dollars ter beschikking te hebben, bijvoorbeeld voor kruiers op de luchthaven of portiers van het hotel. Reken op vijftig cent tot een dollar per koffer.

Turkije, Griekenland, Egypte, Marokko
In Turkije is het bedieningsgeld bijna nooit inbegrepen. Daar verwacht het bedienend personeel een fooi van tien procent. Hoewel in Griekenland het bedieningsgeld vaak inclusief is, wordt meestal wel gerekend op een fooi van 10%. In Noord-Afrikaanse landen zoals Marokko en Egypte zijn fooien een belangrijk onderdeel van het salaris van dienstverlenend personeel. Ga ook hier uit van zo’n 10% bovenop de prijs van de rekening.

Fooi in Aziatische landen
In Aziatische landen is het geven van fooien niet zo gebruikelijk. In Thailand kan worden volstaan met klein muntgeld, in China, Hongkong en Singapore kan het geven van tipgeld achterwege blijven. Geef geen fooien in Japan, het wordt er als een belediging ervaren. Bent u heel tevreden over de service, dan wordt een klein Hollands souvenir er wel met blijdschap ontvangen.

Taxi’s
Zowel in Nederland als in het buitenland (behalve in Aziatische landen) geldt dat voor taxichauffeurs een fooi van 10% normaal is.

Van onze redactie,
Jan Willem Wensink

Wat is voor u een reden om in een restaurant/bar fooi te geven? Heeft dat met de bediening te maken of geeft de kwaliteit van het eten de doorslag het personeel een fooitje te geven? Praat mee door uw reactie onder dit artikel te plaatsen.