Een gouden handdruk bij ontslag

Wie ontslag krijgt kan recht hebben op een ontslagvergoeding; een gouden handdruk. Er is niet altijd sprake van een ontslagvergoeding of afkoopsom. In sommige gevallen kan het de moeite lonen om naar de kantonrechter te stappen.

Een gouden handdruk is een ontslagvergoeding of afkoopsom, bedoeld om de tijdelijke achteruitgang in inkomen te compenseren. Een werknemer die buiten zijn schuld gedwongen ontslag krijgt kan recht hebben op een gouden handdruk. De kans op een gouden handdruk is groter naarmate het dienstverband langer is. Behalve het dienstverband telt ook de leeftijd van de werknemer mee bij de hoogte van de ontslagvergoeding.

Geen vergoeding
Als het ontslag het gevolg is van ernstige financiële problemen van de werkgever, dan is de kans op een vergoeding klein. U heeft geen recht op een vergoeding als u ontslagen wordt in uw proeftijd, of als uw contract voor bepaalde tijd afloopt. Er zal geen sprake zijn van een gouden handdruk als u zelf ontslag neemt. Een vergoeding wordt ook niet gegeven als de werknemer door volledige eigen schuld wordt ontslagen; dan gaat het om een verwijtbaar ontslag.

Ontslagroutes
Een werkgever die één of meerdere werknemers wil ontslaan kan dat regelen via de kantonrechter of via het UWV, het Uitkeringsinstituut WerknemersVerzekeringen. Sommige bedrijven hebben een sociaal plan, dat voorziet in een vergoeding of hulp bij het vinden van een nieuwe baan. Komt het ontslag voor de kantonrechter, dan wordt voor het vaststellen van de vergoeding meestal de zogenaamde kantonrechtersformule gehanteerd. Kiest het bedrijf voor de ontslagroute via het UWV, dan is er meestal geen sprake van een vergoeding.

De Kantonrechter
Als het ontslag voor de kantonrechter komt, dan wordt een ontslagvergoeding vastgesteld op basis van het aantal dienstjaren van de werknemer, de leeftijd en het bruto inkomen. De kantonrechter past ook een correctiefactor toe, bijvoorbeeld als de werknemer zelf voor een deel verwijtbaar is. Maar het kan ook zijn dat de vergoeding wordt verhoogd als de werkgever bijvoorbeeld het ontslag had kunnen voorkomen. De kantonrechter bepaalt ook wanneer precies het arbeidscontract en de opzegtermijn eindigen.

Zelf naar de kantonrechter stappen
Stel dat een werkgever niet de route via de kantonrechter verkiest maar het ontslag tegen uw zin afhandelt bij het UWV. De procedure via de kantonrechter verloopt meestal snel, maar de UWV-route kan maanden in beslag nemen. Het UWV regelt bovendien geen afkoopsom. Als de werkgever failliet is zal een gouden handdruk niet waarschijnlijk zijn. Is de werkgever niet failliet, dan kunt u proberen uw ontslag zelf voor de kantonrechter te brengen. U kunt ook zelf naar de kantonrechter stappen als de werkgever u een vergoeding aanbiedt die naar uw mening te laag is. Maak wel duidelijk dat u niet akkoord gaat met de ontslagregeling. In dergelijke gevallen is het raadzaam een arbeidsrechtdeskundige in te schakelen.

Gouden handdruk uitbetalen
Als een gouden handdruk eenmaal wordt uitgekeerd, dan moet u bepalen hoe u dat geld wilt ontvangen. Het bedrag kan in één keer worden uitbetaald. Het voordeel is dat u er meteen over kunt beschikken, het nadeel is dat de loonbelasting er wordt afgehaald. Als het om een hoog bedrag gaat, dan zal een hoger of het hoogste belastingtarief worden toegepast.

Belastingaftrek voorkomen
Een fiscaal gunstiger regeling is om het geld rechtstreeks in een lijfrentepolis of bankspaarvorm te storten. Daarmee voorkomt u de belastingaftrek. U kunt het geld  bijvoorbeeld gebruiken voor uw pensioen of vervroegd pensioen. U kunt natuurlijk ook een deel van de gouden handdruk gebruiken voor een lijfrentepolis en een deel meteen laten uitbetalen.

Stamrecht BV
Een derde mogelijkheid is het geld onder te brengen in een stamrecht BV. Ook deze vorm biedt bepaalde belastingvoordelen. In het algemeen wordt de oprichting van een stamrecht BV zinvol geacht bij een ontslagvergoeding vanaf 50.000 euro. De werknemer kan zichzelf uit de stamrecht BV maandelijks een aanvulling op het inkomen laten betalen, of het geld investeren in een eigen bedrijf. Er zijn vele mogelijkheden rond het stamrecht, reden waarom meestal de hulp van een belastingadviseur of notaris wordt ingeroepen.

Van onze redactie,
Jan Willem Wensink