Kerkbezoek

Als ik ‘in den vreemde ben’ en ik kom een kerk tegen, moet ik altijd even naar binnen lopen. Hoewel voor een groot deel van mijn geloof gevallen, zal ik meestal een kaarsje opsteken en dan denk ik even aan geliefden. Niet een echt gebed, maar even wat aandacht. In de loop der jaren ben ik zo al in veel verschillende kerken geweest.

Deze zomer bezocht ik op een zaterdag in Spanje de pelgrimskerk van Santiago de Compostela en twee dagen later op maandag de kathedraal van Salesbury in Engeland. Beide gebedshuizen een monumentaal gebouw met een rijke historie.

De kathedraal van Santiago de Compostela is het uiteindelijke doel van jaarlijks talloze pelgrims vanuit de hele wereld. (Vorig – heilig – jaar ongeveer 10 miljoen.) In de kerk worden de hele dag door erediensten gehouden. Ook kun je als gelovige in je eigen taal biechten als je daar behoefte aan hebt. Er heerst een heel speciale sfeer. Enerzijds de pelgrims die blij zijn dat zij de tocht hebben volbracht (als voetganger minimaal 100 km gelopen/als fietser 200 km gefietst). Er is een grote saamhorigheid onder de bedevaartgangers. Zij hebben hun prestatie geleverd. Anderzijds is er een chaos van toeristen die de kerk willen bezichtigen.

Deze mensen vergapen zich aan de rijke Roomse versieringen. Veel glanzend goud en koper. Heiligenbeelden, iconen, engelen..... het kan niet op. Houtsnijwerk en glas-in-lood. Overweldigend. Sierlijke hekwerken, die kapelletjes met speciale altaren afscheiden van de grote kerk, zodat de hordes toeristen geen schade aanrichten aan al het moois. In die kerk kreeg ik de indruk dat ik op drukke kermis rondliep. Alleen was het niet zo lawaaiig. Het was een door elkaar heen lopen van mensen die soms in de rij stonden om iets bepaalds te zien. Er was in die hele grote kathedraal geen plekje voor een rustig moment. Een ogenblik van bezinning. Het kaarsje opsteken bestond uit het in een gleuf doen van een munt en dan ging er ergens op een plateautje een namaakkaarsje aan. Ik was blij dat ik weer buiten stond, weg uit die drukte.

En toen op maandag de tweede kerk. Wederom een gigantisch gebouw met een heel eigen geschiedenis. Deze kathedraal heeft de hoogste toren van Engeland en is van veraf te zien. Zeer opvallend in het landschap. In vergelijking met de Spaanse kathedraal is dit ‘huis van God’ bijna kaal en leeg te noemen. Waar men in Santiago de Compostela zoveel mogelijk probeert alles in oude glorie te behouden, kiest men in Salesbury ervoor moderne kunstwerken met de oude afbeeldingen te combineren.

Eigenlijk is het niet eerlijk de twee kathedralen met elkaar te vergelijken. Santiago heeft al vanaf het begin een rijk Rooms verleden. In Salesbury heeft er tijdens de overgang van de Roomse naar de Anglicaanse leer een fikse Beeldenstorm plaatsgevonden. Veel van de afbeeldingen en versieringen zijn toen vernield. Men is al tientallen jaren bezig een en ander een fraaiere aanblik te geven. Het fascinerende is dat een heel modern altaarkleed absoluut niet misstaat in zo'n oude strenge omgeving. Er is een heel mooie modern vormgegeven doopvont geplaatst. Waar beelden van overledenen op hun praalgraf te zeer beschadigd zijn heeft men ze hier en daar vervangen door beelden van mensen uit deze tijd. Ik zag een beeld op zo'n tombe van een man in een spijkerbroek. Heel apart.

Toch houdt men ook hier de oude waarden hoog. Het koor van de kerk is wereldberoemd, al eeuwen lang. De diensten zijn sober en worden goed bezocht. Je kunt er echte kaarsjes opsteken. Ook hier heeft de commercie zijn intrede gedaan. Er is een goed voorziene souvenirwinkel en een mogelijkheid iets te drinken of te lunchen.

Twee kathedralen, beide eeuwen oud. Beide met een zelfde basis... het christendom. Nu zo verschillend van sfeer. En toch beide nog volop in gebruik.