Jampotglazen. Alleen het woord al jaagt me de stuipen op het lijf. Dikke ringen in brillenglazen staan niet echt sexy, vindt u wel? En toch moest ik het er mee doen. Als 7-jarig kind was ik nog timide. Droeg zelfs nog zo’n stomme strik in mijn haar. Als ik oude foto’s terug zie, snap ik echt niet waarom ik altijd lachte.
Ieder half jaar naar de oogarts. Naar de vaste wal, naar zo’n kwast die dacht dat hij God was. En van Texelaars moest hij niets hebben. Geen wonder dat hij af en toe in zijn nekvel werd gegrepen. Hem even laten hangen over de balustrade, hielp goed. Dan kwam hij weer bij zijn positieven, weer een beetje mens.
Ach, ik heb er geen trauma aan overgehouden. En jaren na dato worden de anekdotes steeds smeuïger. Ik begin bijna te geloven dat hij ook zijn goede kanten had. Zoals mij ieder halfjaar een nieuwe bril bezorgen. Gelukkig hoefde ik geen ziekenfondsbrilletjes te dragen, als zo velen. Ieder half jaar de sterkte verhogen, leverden op den duur wel jampotglazen op. Als jonge twintiger was ik het zat. Aan de vaste wal zou ik me een paar lenzen laten aanmeten.
Harde lenzen was toen nog een nieuwtje. Daarom mocht iedereen, van heinde en ver, ze komen proberen. En zo belandde ik in de stoel bij, een voor mij, wildvreemde opticien. Na wat koetjes en kalfjes en de nodige handelingen, liep ik als een blinde naar buiten. Mijn tranen belemmerden het zicht en ik bleef maar met mijn ogen knipperen. Veel te vroeg ging ik weer zijn winkel binnen. Ik smeekte de goede man om ze er ogenblikkelijk uit te halen. Een en al ellende.
We zijn nu heel wat jaartjes verder en nog steeds vind ik die harde lenzen een ramp. Op het eiland waait de wind hoe-ie waaien wil. Met andere woorden: altijd in mijn gezicht. Ik ben gek op wind die met je haren speelt, maar niet met een wind die alles van de straten opzuigt. En vervolgens, heel brutaal, in je ogen blaast. Dan sta je plotseling stil, of je nou met de fiets bent of niet. Op zo’n moment word je spontaan blind. En laten we de messteken niet vergeten. Ben jij dan even blij met je lenzen? Ik niet.
En toch wil ik geen jampotglazen. Slechte ogen hebben is een ramp. Waterskiën, dat leek me wel wat. Ja, voor een moment. Want hoe vaak zou ik wel niet het water in vallen, voordat ik het zou leren? Vast ontelbare keren. Mijn lenzen zouden bij de eerste plons al uit mijn ogen vallen. Geheid dat ik dan richting Engeland zou zwemmen i.p.v. naar de kust. Zachte lenzen heb ik ook geprobeerd. Veel comfortabeler. En toen wilde de oogarts niet meer dat ik ze zou dragen. Neem harde, veel veiliger. Wat moest ik? Juist! Gewoon zijn advies opvolgen. Ik had immers geen keus. Hij zou me als zijn patiënt geschrapt hebben, als ik eigenwijs mijn zin had doorgedreven. Eigenwijs ben ik misschien vaak, maar niet altijd. Dus heb ik nu weer harde lenzen.
Lenzen zijn ook vaak zoek. Schiet er zo maar één, spontaan van mijn ogen. Zoek zo’n kreng dan maar eens. Vooral met die slechte ogen van mij. Het enige is dan: een half uur op knieën zitten en maar staren. Vingertoppen langs randen en muren. Met een verlengsnoer aan een lamp de badkamervloer beschijnen. Op de gekste plekken, weet ik uit ervaring, kun je je lens terugvinden. Of ik vond de lens helemaal niet meer. Moest ik een nieuwe bestellen (voor de zoveelste keer). Op zo’n ‘lenskwijtdag’, ging ik weer eens op pad, om er een te bestellen. Knalde ik bijna tegen een man in het zwart op. Hij keek me vuil aan. “Sorry,” mompelde ik wat schaapachtig en kneep mijn ene oog wat dicht. Ik keek achterom en zag een hele rouwstoet. Van schrik moet ik zeker nog een kwartier, net zo stijf als de man in de kist, hebben stilgestaan. En ik moet – al deed ik het niet expres – dit respectloze gedrag, de rest van mijn leven met me meedragen.
Ik word ouder en mijn traanvocht wordt steeds minder. En minder traanvocht betekent droge ogen. De wind waait nog steeds hoe-ie waaien wil. Mijn ogen worden roder. Maar weer jampotglazen? Geen haar op mijn hoofd die daar aan denkt.
Reacties
Ja Dorothy ik kan geen lenzen dragen dus ik moet wel aan een bril.
Mijn bril heeft gelukkig geen jampotglazen
Richtje, dan ben je een bofferd. Ik doe het nog steeds met mijn lenzen.
Groetjes, Tine Dorothy
Mooie column weer hoor, heb er van genoten. Mijn ervaring met een leesbril begon pas toen ik in de veertig was. Dat ging nog wel, die hing je om je nek en als je het nodig vond zette je hem op. Maar als je na een paar jaar ook een bril voor de afstand nodig hebt ga je je een soort goochelaar voelen. Bril op en wisselen maar, helemaal gek word je er van. Nou krijg ik van een bril het gevoel dat ik in een aquarium zit en achter het glas de wereld bekijk. Dus ook lenzen, door irritaties konden die niet de hele dag, maar wel weer een leesbril voor de lenzen. Nu variofocus ook als zonnebril en lenzen en leesbrillen, denk dat ik nu 6 brillen heb voor iedere situatie weer een andere....één doffe ellende, zucht.
Gita, dank voor je compliment. En zucht, zucht... inderdaad. Vooral de laatste jaren. Voortaan doe ik nog wel eens een zonnebril op terwijl het helemaal niet zonnig is. Voor het stof wat opwaait. Soms zie ik de mensen weleens meewarig kijken. Geen zon en een zonnebril? Die is gek, schijnen ze te denken. 'Ja, ik heb lenzen,' roep ik al, voordat er een eerste woord uit hun mond komt. Maar Gita, ik zie jou al met die verschillende brillen. In gedachten zie ik je al martelen. Een lieve groet van Tine Dorothy
Grappig, optisch technische informatie:
Wat de ''jampot'' glazen veroorzaakt, gecombineerd met bijziendheid, min glazen, holle glazen, is een bepaalde vertekening, die astigmatisme heet.
Ikzelf kan zonder bril lezen, op minder dan de normale leesafstand, bijziend dus, min 5, rechts, links min 4,5, net niet slecht genoeg om voor militaire dienst te worden afgekeurd, voor veraf, plus lichtelijk astigmatisch, maar niet zozeer dat met de huidige glazen met hoge brekingsindex jampotglazen veroorzaakt.
Op oudere leeftijd gaat ook de accomodatie, samentrekking, waarvoor oogspiertjes nodig zijn, van de ooglens bij velen wat verloren. Bij mij er zit een verschil van tussen dat - 5 van + 2,5, dus nog steeds -2,5, zonder bril kan ik dus op te grote afstand niet lezen, net andersm als mensen met verziendheid!.
Mijn oudere broer had min 8, werd dus wel voor Militaire Dienst afgekeurd. Mijn oma, van moederszijde, had pas echt jampotglazen, sterk astigmatisch en - 22.
Bij sommigen is het astigmatisme zo sterk dat het niet met een bril kan, maar met twee lenzen, op een bril dat wel, op afstand van elkaar, zoals bij een microscoop, ook omdat min glazen alles kleiner doen lijken. Mijn oma had dus hele kleine oogjes, zo te zien!
Op 16 jarige leeftijd had ik bij het Kadaster willen gaan werken, landmeting en kaartekening, maar dit ging niet door, vanwege net ogen met een te grote afwijking.
Bij het fotograferen moet ik dus ook mijn bril ophouden, want er zit wel een oogcorrectieschuifje op, maar voor mij is het daarvoor maximale niet voldoende.
Vanwege het grote verschil tussen voor dichtbij en veraf kan ik geen kleine bril dragen, die varifocus is, toch maar weer over op twee brillen, een voor lezen en het computerscherm en een voor veraf?
Groet, Thomas, Wiskunde A (o.a. kansrekening) en B, avond VWO 5, tot aan 1992, plus Engels en Nederlands, negens en tienen. Januari 1993, (weer) psychose, de Vijfde Dimensie, matrixprinter, + kopiën: Adam Bull Ramzoon: De Nachtprinses geeft Schaakles. Verzameld werk wordt: De Nachtprinses geeft Sch(r)eefles, r tussen haakjes is eigenlijk het tevoorschijn toveren van de r met het rondje, registered, ik had dit dus eigenlijk met mijn Word moeten doen!
Dank je Thomas voor de uitleg. En je hebt ons weer geïnformeerd over jouw belevingswereld. Het ga je goed!
Tine Dorothy
Ik draag vanaf mijn jeugd al een bril, maar nu heb ik een bril gekocht in het buitenland, veel goedkoper dan hier en volgens mij beter.
Het maakt mij niets uit of hij modern is of niet, als hij maar lekker zit en ik er maar goed door kan zien.
Mooi Richtje. En waar heb je 'm gekocht?
Groetjes, Tine Dorothy
Jampotglazen???Mijn buurtje die naast me kwam wonen , [ indertijd woonde ik nog in een andere woning]..had van die jampotglazen in haar bril...ook haar moeder, zus , en twee broers!Het was een oogziekte in de familie, waardoor ze die sterke brilleglazen nodig hadden om goed te kunnen functioneren!Ik moest er ff aan wennen bij ons kopje koffie, maar och..alles went toch?Het was wel ff slikken toen ze besloot om samen met mij en twee andere buurtjes op rijlwes te gaan!Maar de grootste schrik kreeg de rijschoolhpuder..mijn zwager dus!Om goed te kunnen zien in de auto..werd er eerst een kussen op de autostoel gelegd..wat hoger voor haar, ook al stond de stoel al op de hoogste stand!.Maar dan nog hing ze helemaal over het stuur, bijna met haar neus op het dashbord..zodat de goede man die haar les gaf peentjes zwetend haar de beginselen bijbracht..en maar hoopte op geen onverwachte ingreep van zijn kant.Hoe je hij het voor elkaar heeft gekregen, is nu nog een raadsel..ze had haar rose rijbewijs nog VOOR ons??Of de examinator haar heeft bevoordeeld na twee keer op examen te zijn geweest??We zullen het nooit weten..wel weet ik dat ikzelf nooit bij haar in de auto ging zitten..het vertrouwen in haar ..blik op de weg..verdween helemaal..toen ze overdag lopende naar de school..tegen een lantaarnpaal opliep!Dat was voor mij de bekende druppel..heb het eerlijk verteld aan haar...ze begreep het, en vertelde dat ze savonds helemaal niks zag..nl...NACHTBLIND!
Haar man reed altijd in de auto met haar en de kids..gelukkig maar, het was onverantwoord!!nu..heden.. fietst ze nog erg veel...maar op een tandem..achterop , samen met haar man.. lijkt me wel zo veilig!.Snap NOG steeds niets van dat rijbewijs. dat ze behaalde....ook mijn zwager [ de rijschoolhouder ] zelf niet .dus!!
Hij vroeg het aan voor haar..dus ze zal op de een of andere manier toch bekwaam genoeg zijn geweest...[ of een ontmoedigings poging??] daar krijg ik dus nooit antwoord op van hem...
maar het blijft een groot raadsel voor mij!!De dikke glazen heeft ze dus NU nog..minder opvallend dan vroeger, maar..ze vallen nog steeds op..en geen lenzen dus voor haar..zit er medisch gezien niet in...slecht voor haar ogen!
Wendy, dat hilarische neem ik terug, want wat jij nu vertelt is toch wel heel erg. Een oogziekte is weer heel iets anders dan alleen maar heel slechte ogen hebben. Omdat ik zelf slechte ogen heb, zag ik eerst de humor ervan in. Vooral omdat ik mezelf zie martelen met het slecht zien. Wendy, ik ben er wel van onder de indruk. Wat kan een mens toch een ellende hebben. Liefs, Tine Dorothy
Haar ,oogziekte..is heavy tine..het resulteerde ook in een tweede dochtertje, die gehandicapt, doof en ook blind was! Erfelijk belast!!Het kind marie-louise,,,stierf na bijna twee jaar!Heb nog steeds de foto van haar, en bezoek haar grafje nog steeds..!Dit ff ter aanvulling!
Een hilarisch verhaal Wendy. Maar jampotglazen krijg je al heel gauw hoor, daar hoef je niet stekeblind voor te zijn. Tegenwoordig kunnen ze de glazen wel beter slijpen en het glas is ook dunner. Toch zie ik nog steeds mensen met van die ringen. Helemaal weg krijgen ze het dus niet. Wat een zegen zou het zijn om lenzen te krijgen die permanent op je ogen zitten. Dat zou betekenen: niet meer met je hoofd boven het water uit zwemmen, geen lezen meer zoeken, 's nachts ook eens de traptreden kunnen bekijken en niet voetje voor voetje de trap af. Ik kan wel een lijstje bedenken wat de voordelen hiervan zullen zijn.
Groetjes, Tine Dorothy
Waarom geen jampot glazen meer ? staan toch lekker sexy !
houdoe wor, DTC

DTC, heel erg leuk gedaan! Schitterend!
Groetjes, Tine Dorothy
Tine, een mooie hippe zonnebril voor je ogen met lenzen. Heel trendy als ik de foto's in de bladen mag geloven. Het lijkt me dat het wel scheelt met het zand en de wind. Er zijn mensen die hun image ontlenen aan een zonnebril.
Mijn eerste afspraakje met mijn man was naar de bioscoop. Ik begreep niets van de film want ik was te ijdel om mijn bril op te zetten en kon het dus absoluut niet volgen. Toppunt was dat ik na die film knalhard tegen een tussenwand liep, die ik met mijn kippige blik niet opgemerkt had. Je moet er wat voor over hebben hè. Het verhaal is nog altijd hilarisch in de vriendenkring.
Mezelf kennende ben ik nooit aan lenzen begonnen. Ik had al problemen met kunstwimpers (wat doe je toch allemaal om indruk te maken !). Overigens heb ik nooit echt dikke glazen gehad. Ik kreeg mijn eerste bril toen ik een jaar of twaalf was en was niet zo slechtziende als jij, dus in noodgevallen (?!?) kon ik zonder. Ik voel alsnog met je mee.
Mooie column weer!
Jouw verhaal is ook komisch. En die kunstwimpers heb ik ook een keer geprobeerd. In Haarlem opende een zaak (stond destijds in Libelle) en kreeg je kortingen als je voor valse wimpers ging. Kleine haartjes werden tussen je eigen wimpers gezet. Na afloop was het zo'n vreemd gezicht, alsof ik iemand anders was. Dezelfde dag zou ik met de nachtboot naar Harwich. Bij de ochtend had ik alles er alweer afgetrokken. Wat een klucht. Daarna heb ik het nooit meer gedaan. En brillen kunnen ontzettend leuk staan. Maar bij mezelf? Wie weet.
Tine Dorothy
Meid toch welk 1 ellende........dat je daar zo blijmoedig over wilt communiceren...........maar alle gekheid op 1 stokje....er zijn veel te veel academici die jou graag willen helpen met je oogproblemen, maar of je daar NU nog zin in hebt....ik waag het te betwijfelen.
Let eens op al die "kostbare" reklames van zowel de opticiens als de audiciens zoals juf Lauretta dat zo fraai weet te benoemen.
Suc6 en als je toch weer een poosje echt wilt huilen met volle natte tranen.....bel en ik ben bereid jou het angstzweet over de rug te laten lopen.
Haha, Draak. Je laat me het angstzweet over me rug lopen? Als jij vuur spuugt zeker. Draak, de oogarts was altijd tegen laseren en zo. Ze hebben natuurlijk veel meer ervaring gekregen. Toch maar weer eens heen. Al ben ik stekeblind zonder lenzen of bril, dat neemt niet weg dat ik toch de humor overal van in zie. En dat is een kostbaar bezit. Vind je niet?
Groetjes van een slechtziende Tine Dorothy
Anne, Anne, je maakt me toch weer aan het lachen hoor. Nachtmerries van jampotglazen. Kinderfantasie natuurlijk, want je zag die vrouw natuurlijk als een klein monstertje. Brrr... Er zaten vast nog meer kringen in die glazen dan van mij. En het was niet alleen de kringen, ook het glas werd dikker. Vandaar natuurlijk de naam: jampotglazen. En je ogen werden er kleiner door. En Anne, erg fijn dat je mijn column weer de moeite waard vond om te lezen. Dank je. Tine Dorothy
Hi Dorothy, ik ken het (gelukkig) niet van mezelf, maar wel van mijn schoonzusje. Zij had ook die jampotglazen en dat belemmerde haar heel erg in haar sociale contacten. Pas toen ze mijn broer leerde kennen en hij haar de nodige steun gaf, is ze overgegaan tot lezen. Maar wel heeft ze nog steeds die jampotglazen voor het geval ze een lens kwijtraakt!!!!
Hanneke, mijn sociale leven was top! En weet je, zo veel kinderen hadden in die tijd een bril. Ik ben er nooit anders door benaderd, nooit en te nimmer gepest. Ik had zelf een hekel aan die bril met die kringen En met de jongens ging het ook prima. Maar ik houd gewoon niet van brillen. Komt toch door vroeger. En je hebt tegenwoordig de mooiste monturen. Zou misschien wel eens goed zijn om naar een leuk hip montuur uit te kijken. En Hanneke, dank je voor je reactie. Tine Dorothy
Och Dorothy, je hebt weer een prima column, maar laat me wel terugdenken aan toen ik 9 jaar was. niets gewend want was altijd in kindertehuis, en ik zat in de bus, een vrouw had zo iets eng voor haar ogen, bleken het wat je schrijft ook, van die jampotglazen te zijn. Echt, ik heb er nachtmerries van gehad zo erg zelfs dat ik ziek ben geworden zoveel angst hadden die ogen mij gegeven.
Dan is het nu veel beter he met contactlenzen, en ja hoor ik zie je knallen tegen die man en ben blij dat je geen jampotglazen wilt hoor. ahhaah