Het verlies van mijn broertje

Op 6 juni 1962 ging ik met vrienden vissen aan de Kanaalweg in Leiden. Ik was 14 jaar en wilde voor het eten nog even mijn hengeltje uitslaan. Mijn lievelingsbroertje Gerhard was 5 jaar en wilde met zijn vriendje naar ons toekomen. Dat mocht niet van mijn ouders. Zij wilden dat er een volwassene met hen meeging. Maar Gerhard was eigenwijs en ging samen met zijn vriendje Nico toch naar het kanaal om naar zijn broer Jan te gaan kijken.

Ik zat die dag ongeveer 200 meter verderop en had hen niet gezien. Om die reden heb ik ook niets gemerkt van het feit dat Gerhard op een gegeven moment in het water viel. Nico was ondertussen naar mijn ouderlijk huis gerend om mijn ouders te waarschuwen, maar ook hier kreeg ik niets van mee.

Nadat Nico zijn verhaal deed sprong mijn moeder meteen op de fiets en sjeesde naar het kanaal. Daar zag ze niets. Gerhard was toen al onder water verdwenen. Mijn moeder rende naar mij toe en vertelde wat er was gebeurd. Ik sprong meteen in het water om Gerhard te zoeken, maar ik vond hem niet meer. Hij toen al dood, maar ik wilde hem toch vinden. Dan was hij tenminste bij ons. Helaas konden de politie en de brandweer hem die dag ook niet vinden.  De onzekerheid waarin wij toen zaten – misschien was hij niet verdronken, maar meegenomen door iemand? – was verschrikkelijk. Onze familie was al eens een broertje kwijtgeraakt aan hersenvliesontsteking en nu dit. Mijn moeder is in korte tijd helemaal grijs geworden.

De volgende ochtend hebben de brandweer en de politie tijdens het dreggen mijn broertje alsnog gevonden. Het vreemde was dat hij helemaal geen angstig gezicht had toen we hem zagen. Eerder een glimlach. Ik herinner me nog dat we naar het mortuarium gingen en zijn gezicht zo koud aanvoelde. Ik zei: “Als ik naast hem ga liggen wordt hij wel weer warm.”

Ik heb mezelf altijd verweten dat zijn dood mijn schuld was. Ik had tenslotte niet goed op hem gelet. Die gedachte deed me zoveel pijn, maar ik kon er met niemand over praten, zelfs niet met mijn ouders. Als ik met hen wilde praten sprongen de tranen in mijn ogen en kwam ik niet uit mijn woorden en zei maar niets meer. 

Toen ik zestien was wilde ik vluchten en ging ik 8.5 maand varen op de grote vaart. Ik voer de halve wereld over. Maar hoe ver weg ik ook was, ik raakte het verdriet om mijn broertje niet kwijt. Op een gegeven moment kreeg ik erg veel heimwee op zee, maar helaas hadden mijn ouders geen geld om mij terug te laten komen en moest ik door tot het einde.

Toen mijn moeder na 25 jaar op 68-jarige leeftijd aan een hartstilstand stierf zonder dat ik afscheid van haar had kunnen nemen sloegen bij mij alle stoppen door. Dit was het tweede grote verdriet dat ik moest doormaken! In die periode raakte ik overspannen en had ik last van depressieve gevoelens.  De gedachte ‘als er maar niets met de kinderen gebeurt’ ging mijn leven beheersen. Hier continu aan denken houdt natuurlijk geen mens vol. Nu, na al die jaren, maak ik me nog steeds zorgen om mijn kinderen en sinds hun geboorte ook om mijn kleinkinderen. Ik wil echt niet dat hen iets overkomt. Hoe kan ik deze gedachten ooit kwijtraken?

Natuurlijk ben ik niet alleen verdrietig en kan ik ook erg opgewekt zijn. Maar eigenlijk ziet niemand, op mijn vrouw en dochter na, waar ik mee loop. Alleen zij weten dat ik erg bezorgd ben om mijn familie. Over mijn zoon bijvoorbeeld die in New York woont. Gelukkig gaat het erg goed met hem, maar tegelijkertijd vind ik het heel erg dat ik niet snel bij hem kan zijn als hem iets overkomt. Hoe moet ik hier nu mee omgaan? Altijd maar die zenuwen; ik word er zo moe van. 

Toch kan ik ook erg genieten en vind ik het heerlijk om mijn familie om me heen te hebben. Zoals mijn twee kleinkinderen, die echt mijn hartjes zijn. Daar geniet ik enorm van!