Het muziekgen

Opa was muzikaal. De man speelde verschillende instrumenten met verve en deed ook veel moeite om dat zo te houden. Als zomers de ramen open stonden kon men op straat zijn eeuwige toonladdertjes op de fluit horen. Ze noemden hem dan ook “Flip de Fluiter”. Hoewel de man strak overkwam en zeer rechtlijnig, had hij een diepe passie voor muziek. Hij marcheerde altijd mee met de Harmonie en was daar supertrots op.

Hij heeft tot op hoge leeftijd gefloten en leerde dat ook aan mij, tot op het moment dat er een voortand uit zijn gebit brak en hij dus met een valse pfffffffffffffffffffffssss de lucht door het gat perste en er geen fatsoenlijke toon meer uit kon halen. Elk ander zou dan naar een tandprotheticus zijn gestapt, maar hij uitte wat woorden die ik hier niet herhaal en zei erbij dat hij er nu mee stopte en zijn fluit ging verkopen. Dat had wel verstrekkende gevolgen, want in ruil daarvoor schafte hij een betere platenspeler aan en de oude plaatjes van oma mochten daar niet meer op worden gedraaid. Dat was slecht voor de naald.

Toen na de oorlog het land weer in opbouw was, ging zijn jongste zoon op hoboles en bleek een supertalent te zijn. Binnen de kortste keren kreeg hij aanbiedingen voor een studiebeurs, voor het Italiaans operaorkest en voor het Canadese leger. Dat laatste is het geworden en kleine Adriaan, inmiddels zeventien jaar oud, vertrok naar Canada om zich de eerste tien jaar niet meer te laten zien. Natuurlijk werd er geschreven en een fotootje kon ook nog wel, maar het wonderlijkste gevoel dat ik me hiervan kan herinneren uit mijn kindertijd is de verafgoding van deze verre oom. De hele familie was trots op onze muzikale held en elk familielid vond zichzelf altijd net zo muzikaal als Adriaan of tenminste bijna net zo muzikaal. Dat was de maatstaf in de familie. Maakte je per ongeluk de verkeerde opmerking daarover, dan werd je ook geroyeerd voor het leven. Noem Mien muzikaler dan Greet, nou dan had je ze gevroten. Greet keek je niet meer aan en Mien vond je en wijze vrouw. Natuurlijk zijn de namen hier verzonnen.

Later kon Adriaan het wel betalen om over te komen. Soms kwam hij met zijn vrouw, of zijn vrouw met zijn kinderen en steeds weer was het touwtrekken om de aandacht van Adriaan, die als hij hier was een voor hem opgezet traject moest afleggen om de familie tevreden te stellen. Omgekeerd ontwikkelde het gemis van Adriaan hier in Nederland zich tot een ware afgoderij. Adriaan kon hier immers niets verkeerd doen en het ontbrak er nog maar aan dat de rode loper voor hem werd uitgelegd. Waar hij ook kwam stond het gebak en de heerlijkste maaltijden voor hem klaar en altijd ging hij na een paar weken 15 kilo zwaarder weer terug. Vooral bij moeder thuis was het zo heerlijk aardappelen eten. Een ware traktatie toedertijd voor een Canadees. Voelde men zich ongelukkig, dan raadpleegde men per telefoon Adriaan en waren er in de familie strubbelingen dan ging ieder zijn gelijk halen bij Adriaan in Canada. De man wist van niets, uitte een paar gemeenplaatsen en hing dan weer op om door te gaan met zijn eigen leven.

Zijn eigen kinderen hadden niets met muziek en ieder ander neefje of nichtje speelde natuurlijk nooit goed genoeg. Het is dus nooit meer iets geworden met de muziek. Elk talent werd platgeslagen. Misschien als er een eeuw voorbij is en men Adriaan niet meer kan raadplegen, dat er dan een nieuw leven net dat ene gennetje heeft en de vrijheid neemt om naar eigen goeddunken iets met muziek te gaan doen. Je weet maar nooit.